Қишки «Ферн» бўрони АҚШнинг 34 штатини қамраб олиб, камида 115 кишининг ҳаётига зомин бўлди ва 115 млрд долларлик зарар етказди. Португалияда шамол тезлиги бўйича янги миллий рекорд қайд этилди — 208,8 км/соат. Сицилияда уйлар 20 метрлик жарликдан қуламоқда, Бразилияда эса митинг пайтида оломонга урган чақмоқ туфайли мамлакат тарихидаги рекорд 89 киши жабр кўрди. Бу энди алоҳида аномалиялар эмас — иқлим офатлари бир вақтнинг ўзида Шимолий ва Жанубий Америка, Европа, Африка ва Осиёни қамраб олди. Бу воқеаларнинг барчасини битта хавотирли қонуният бирлаштиради: микро- ва нанопластик электростатик зарядни тўплаб, иқлим жараёнларининг фаол иштирокчисига айланди. Пластик заррачалари океан билан атмосфера ўртасидаги иссиқлик алмашинувини издан чиқариб, сайёрани улкан энергия аккумуляторига айлантирмоқда. Бу энергия эса бўронлар, торнадолар ва аномал ёғинларнинг вайронкор кучида намоён бўлмоқда. Лекин энг хавфли томони шундаки, нанопластик гематоэнцефалик тўсиқдан ўтиб, миянинг танқидий фикрлаш учун жавоб берадиган қисмларини вайрон қилаётганида. Одамлар энг зарур бўлган пайтда таҳдидларни тўғри баҳолаш қобилиятини йўқотиб боряпди. Биз фалокатларни кўряпмиз, аммо уларнинг кўламини англаб етмаяпмиз. Биз ақл билан эмас, импульсив тарзда ҳаракат қиляпмиз. Бу эса ёпиқ айлана: пластик билан ифлосланиш офатларни кучайтиряпди ва шу вақтнинг ўзида бизни бу муаммоларни енгиш учун керак бўлган ақл-идрокдан ҳам маҳрум қиляпди. «АЛЛАТРА» олимлари асосий сабабни аниқладилар: бу — пластик заррачаларининг электростатик заряди. Нанопластикни ушбу хусусиятдан маҳрум қилсак, сайёранинг табиий ўз-ўзини тиклаш механизмларини ишга тушира оламиз. Ортиқча энергия атмосферада ва ер қаърида бошқа тўпланмайди. Бироқ бунинг учун бутун жаҳон илмий ҳамжамиятининг мувофиқлашган саъй-ҳаракатлари керак — худди «Инсон геноми» лойиҳасида бўлгани каби. Қўл қовуштириб ўтириш вақти тугади. Ҳар бир кечиктирилган кун — бу янги қурбонлар дегани. Аммо биз ҳали ҳам фикр юритиш, тушуниш ва ҳаракат қилиш қобилиятига эга эканмиз, инсониятда ҳали келажакни ўзгартириш имконияти бор.