Сайёра ҳалокат ёқасида: Нега биз энг муҳим имтиҳондан ўта олмаяпмиз?

АҚШда баландлиги 97 сантиметргача етган рекорд қорларни олиб келган бомба-циклон; Австралияда икки суткада йиллик меъёрга тенг ёғин туфайли юзага келган тошқинлар; Бразилиянинг Жуис-де-Фора шаҳридаги ҳалокатли жала оқибатида 65 кишининг ҳалок бўлиши; Балининг сув остида қолиши — буларнинг барчаси 2026 йил февраль ойидаги иқлим офатлари бир вақтнинг ўзида барча қитъаларни қамраб олганини кўрсатди. Жуис-де-Форада февраль ойи кузатувлар тарихидаги энг серёғин давр бўлди: меъёр 170 мм бўлган бир вақтда, 589 мм ёғингарчилик қайд этилди. АҚШда бўрон тизимидаги босим 12 соат ичида 39 миллибарга пасайди — бу «бомба циклони» мезонидан деярли икки баробар юқори кўрсаткич. Боливияда эса учиш-қўниш йўлагининг музлаши сабабли содир бўлган авиаҳалокат 22 кишининг ҳаётига зомин бўлди. Нью-Йоркда тунда қорли момақалдироқ кузатилди – яшин One World Trade Cente минорасига урди. Балида сайёҳлар сув босган кўчаларда сёрфинг тахталарида ҳаракатланишга мажбур бўлишди, сув сатҳи эса 1,5 метрга етди. Австралияда циклон Симпсон чўли устида ушланиб қолиб, Виктория ва Квинсленд штатларига деярли бир йиллик меъёрга тенг ёмғир ёғдирди ва Трансавстралия темирйўлининг бир қисмини вайрон қилди. Бу воқеаларнинг барчасини битта хавотирли қонуният бирлаштиради: микро- ва нанопластик электростатик зарядни тўплаб, иқлим жараёнларининг фаол иштирокчисига айланди. Пластик заррачалари океан билан атмосфера ўртасидаги иссиқлик алмашинувини издан чиқариб, сайёрани улкан энергия аккумуляторига айлантирмоқда. Бу энергия эса бўронлар, торнадолар ва аномал ёғинларнинг вайронкор кучида намоён бўлмоқда. Аммо энг даҳшатли офат Боливияда юз берди: авиаҳалокатдан сўнг одамлар қутқарувчиларга жароҳатланганларни вайроналар остидан олиб чиқишга ёрдам бериш ўрнига, сочилиб ётган пулларни йиғишга отилишди. Ҳатто қонуний кучга эга бўлмаган қоғоз бўлаклари бировнинг ҳаётидан муҳимроқ бўлиб чиқди. Гап пул ҳақида эмас – гап сайёра бизни бирдамликка чақириб турган бир пайтда, инсоний қадриятларнинг ўзи тизимли инқирозга учраётгани ҳақида. Пул совуқда иситмайди. Олтин қоринни тўйдирмайди. Олмос эса чанқоқни қондирмайди. Ягона ҳақиқий барқарор ресурс – бу одамнинг одам бўлиб қолиш қобилияти. Чунки офатлар иқтисодиётни эмас, балки бизнинг одамгарчилигимизни синайди.