2025 йил ортга қайтариб бўлмайдиган бурилиш нуқта сифатида инсониятнинг иқлим тарихига кирди. ТОП-10 рўйхатига ҳам сиғдириб бўлмайдиган минглаб ҳалокатли воқеалар содир бўлди. Ушбу дастурда биз нафақат иқлим офатларини келтирамиз, балки 2025 йилнинг ўзида янги, янада хавфли босқичга ўтган тизимли ўзгаришларни ҳам ёритиб берамиз. Иқлим офатлари бир вақтнинг ўзида барча қитъаларни қамраб олди. Шимолий Америка — Калифорниядаги рекорд тошқинлар ва Нью-Йоркдаги кучли бўронлар билан; Жанубий Америкада — Аргентинадаги 352 км/соатгача етадиган ўта кучли шамоллар ва Перудаги кўчкилар билан; Европа — Буюк Британиядан тортиб Туркиягача бўлган ҳудудлардаги вайронали бўронлар билан; Осиё — Вьетнамдаги тошқинлар ва Жанубий Кореядаги қурғоқчилик билан; Африка — Нигериядаги рекорд тошқинлар ва Кениядаги қурғоқчилик билан; Австралия эса Квинсленддаги улкан дўл билан тинимсиз синовларни бошдан кечирди. Бутун сайёра иқлимий экстремал силкинишлар даврига кирди. Вьетнам тарихий тошқинни бошдан кечирди: Хюэ шаҳридаги Бать Ма чўққисида бир суткада 1739 мм ёғин ёғди — бу 1966 йилги рекорддан кейин бутун метеокузатувлар тарихида дунёдаги иккинчи энг юқори кўрсаткич. Сув сатҳи соатига 2 метр тезликда кўтарилиб, одамларни омон қолиш учун уйларнинг томларини тешиб чиқишга мажбур қилди. Техасда 4 июлга ўтар кечаси дарёлар атиги 17 дақиқа ичида ўз қирғоқларидан тошиб кетди ва ёзги оромгоҳдаги 27 нафар боланинг ҳаётига зомин бўлди. Нигериянинг Моква шаҳридаги тошқин 1000 нафардан кўп одамнинг умрига зомин бўлди ва сўнгги 60 йил ичидаги энг оғир кўрсаткичга айланди. 2025 йил рекордлари 2024 йилга нисбатан фожиали ҳодисалар сони 12-15% га кўпайиши, уларнинг интенсивлиги эса экспоненциал тарзда ортишда давом этиши ҳақидаги ташвишли прогнозни тасдиқлади. Лекин энг ташвишли хабар — бу офатларнинг ўзи эмас, балки уларнинг фонида инсоннинг ўзи ва айниқса унинг мияси қандай ўзгараётганида. Нанопластик гематоэнцефалик тўсиқдан ўтиб, мияда доимий стресс фонини юзага келтиради. Одамлар таҳлил қилиш, режалаштириш ва танқидий фикрлаш қобилиятларини йўқота бошлаяпди. Улар хавфни камроқ илғаб, унга етарлича тез жавоб қайтара олмайди. Бу берк доира: иқлим инқирози пластик билан ифлосланишни кучайтиряпди, бу эса, ўз навбатида, ушбу муаммони ҳал қилиш учун зарур бўлган ақл идрокни йўқ қиляпди. «АЛЛАТРА» олимлари бу ҳақида олдиндан огоҳлантириб, инсониятга қўшимча вақт бериши мумкин бўлган ечимларни таклиф қилишган эди. Аммо бу таклифлар эътиборсиз қолдирилди. Биз йўқотган вақтни энди қайтариб бўлмайди. Бугунги кунда ҳеч нима қилинмаган ҳар бир кун ортида одамларнинг ҳаёти турибди. Ушбу сон — қўрқитиш учун қилинган уриниш эмас. Бу — ҳақиқатни кўрсатишга қаратилган уриниш: иқлим инқирози аллақачон содир бўляпди, у нафақат сайёрамизни, балки бизнинг ўзимизни ҳам ўзгартиряпти. Бизда ҳали келажакни ўзгартириш имконияти бор, лекин бунинг учун биз ҳозирнинг ўзида ҳаракат қилишни бошлашимиз керак. 00:00 — Кириш: 2025-йилги иқлим чегараси 01:56 — рекорд даражадаги шамоллар билан бўронлар 11:26 — Аномал ёғингарчилик 19:09 — Жанубий Кореяда ҳамда Дажла ва Фурот ҳавзасида қурғоқчилик 20:55 — Дўл глобал таҳдид сифатида: Австралиядан Латвиягача 24:40 — Илмий таҳлил: нанопластик иқлим жараёнларини ўзгартиряпти 26:40 — Чақмоқлар фаоллиги: Ҳиндистон ва Арктикада чақмоқлар сонининг ўсиши 29:20 — Хулоса: вақт қадри ва қўлдан бой берилган имкониятлар