Нима учун геодинамик инқироз муқаррар?

«Атмосфера дарёлари» туфайли АҚШни сув босди, Таиландда ёруғлик устунлари қайд этилди, Колумбиядаги Пурасе вулқони фаоллашди, Бразилияда эса тропик минтақадан ташқарида шаклланган циклон уйларнинг томларини учириб, одамларнинг ҳаётига зомин бўлди. Бу фантастика эмас — бу бугунги кунда илм-фан бошқа инкор эта олмайдиган ҳақиқат. Илгари кузатилмаган бўронлар, улкан миқдордаги ёғингарчиликлар, зилзилаларнинг рекорд даражадаги фаоллиги ва бошқа кўплаб иқлим аномалиялари, табиий офатлар 2025 йил мутлақо янги босқичга ўтганига ишора қиляпди. Табиат энди одатий қонуниятларга бўйсунмай қўйди. Вашингтон штатида «атмосфера дарёси»  шунчалик кўп сув олиб келганидан, тўғонлар сувнинг босимига бардош бера олмади. Дарёларнинг сатҳи юз йилда бир маротаба кузатиладиган даражагача кўтарилди. Одамлар вертолётлар ёрдамида томлардан қутқарилди, сув эса ўз йўлидаги ҳамма нарсани ювиб кетди. Сумас шаҳри чуқурлиги 4,5 метрга етадиган кўлга айланди. Колумбияда деярли ярим аср мобайнида ухлаб ётган Пурасе вулқони 1 000 метр баландликка кул устунини улоқтирди. Вулқон атрофдаги қишлоқлардан 400 нафарга яқин одам яшаш учун ягона тирикчилик манбаи бўлган чорва молларини ва ҳосилни ташлаб кетишдан қўрқиб, эвакуацияга рози бўлмаяпди. Россияда эса қишки довул Саратовнинг марказий майдонидаги янги йил арчасини ағдариб юборди. Тезлиги секундига 29 метрга етадиган шамол дарахтларни қулатиб, Саратов вилоятидаги бутун шаҳарларни светсиз қолдирди. Бу оддий довул эмас, бу огоҳлантириш. Биз критик ўзгаришлар бўсағасида турибмиз. Бир йил олдин деярли ҳеч ким эшитмаган Сибирь плюми бугун илмий ҳисоботларда сайёрамизнинг геодинамик барқарорлигига асосий хавф сифатида тилга олиняпти. Камчаткадаги 8,8 магнитудали,  Мьянмадаги 7,7 магнитудали, Япония соҳилларидаги 7,6 магнитудали зилзилалар шунчаки тасодиф эмас. Бу тизим. Буларнинг барчаси тезда ўтиб кетишига ишонгимиз келади. Лекин рақамлар бунинг аксини кўрсатяпти: геодинамик фаоллик экспоненциал тарзда ўсиб боряпди. Масала янги фалокатлар юз бериш-бермаслигида эмас, балки кейинги сафар улар қаерда ва қачон содир бўлишида.